เมื่อเข้าไปในโรงพยาบาล หลายคนอาจเห็นบุคลากรในชุดพยาบาลเดินดูแลผู้ป่วยอยู่ตลอดเวลา แต่รู้หรือไม่ว่าคนเหล่านั้นไม่ได้มีตำแหน่งเดียวกันทั้งหมด ในทีมการพยาบาลมีทั้ง “พยาบาลวิชาชีพ” และ “ผู้ช่วยพยาบาล” ซึ่งมีหน้าที่ ความรับผิดชอบ และเส้นทางการเรียนที่แตกต่างกันอย่างชัดเจน

ปัจจุบันระบบสาธารณสุขไทยยังต้องการบุคลากรด้านการพยาบาลเพิ่มขึ้นทุกปี ทั้งจากจำนวนผู้สูงอายุที่เพิ่มขึ้น การเติบโตของโรงพยาบาลเอกชน และธุรกิจดูแลผู้ป่วยที่บ้าน บทความนี้จะพาไปทำความรู้จักทั้งสองอาชีพ เพื่อช่วยให้ผู้ที่สนใจเส้นทางสายสุขภาพตัดสินใจได้ง่ายขึ้น

พยาบาลวิชาชีพ (Registered Nurse) คือใคร#

พยาบาลวิชาชีพคือผู้ที่สำเร็จการศึกษาหลักสูตรพยาบาลศาสตรบัณฑิต (ปริญญาตรี 4 ปี) จากสถาบันที่สภาการพยาบาลรับรอง และสอบผ่านใบอนุญาตประกอบวิชาชีพการพยาบาลและการผดุงครรภ์ จึงจะสามารถปฏิบัติงานได้ตามกฎหมาย

หน้าที่หลักของพยาบาลวิชาชีพ ได้แก่

  • ประเมินอาการผู้ป่วย วางแผนและให้การพยาบาลตามมาตรฐานวิชาชีพ
  • บริหารยาและหัตถการตามแผนการรักษาของแพทย์ เช่น การให้สารน้ำทางหลอดเลือดดำ การทำแผล
  • เฝ้าระวังและตัดสินใจเบื้องต้นเมื่ออาการผู้ป่วยเปลี่ยนแปลง
  • ให้คำแนะนำด้านสุขภาพแก่ผู้ป่วยและครอบครัว
  • กำกับดูแลการทำงานของผู้ช่วยพยาบาลและทีมในหอผู้ป่วย

ด้านรายได้ พยาบาลวิชาชีพบรรจุใหม่ในโรงพยาบาลรัฐมีเงินเดือนเริ่มต้นประมาณ 18,150 บาท เมื่อรวมเงินเพิ่มสำหรับตำแหน่งที่มีเหตุพิเศษ (พ.ต.ส.) ค่าเวร และค่าล่วงเวลาแล้ว รายได้รวมอยู่ที่ประมาณ 26,000–34,000 บาทต่อเดือน และจะเพิ่มขึ้นตามระดับตำแหน่งและประสบการณ์ ส่วนโรงพยาบาลเอกชนมักให้ค่าตอบแทนที่แข่งขันได้ตามความต้องการของตลาด

ผู้ช่วยพยาบาล (Practical Nurse / Nursing Assistant) คือใคร#

ผู้ช่วยพยาบาลคือผู้ที่เรียนจบหลักสูตรประกาศนียบัตรผู้ช่วยพยาบาล ใช้เวลาเรียนประมาณ 1 ปี จากสถาบันที่สภาการพยาบาลรับรอง ผู้สมัครต้องจบการศึกษาชั้นมัธยมศึกษาหรือเทียบเท่า และสถาบันส่วนใหญ่กำหนดอายุผู้เรียนไว้ประมาณ 16–45 ปี จบแล้วสามารถทำงานได้ทันที

หน้าที่หลักของผู้ช่วยพยาบาล ซึ่งทำภายใต้การกำกับของพยาบาลวิชาชีพ ได้แก่

  • ช่วยดูแลกิจวัตรประจำวันของผู้ป่วย เช่น การทำความสะอาดร่างกาย การพลิกตะแคงตัว การป้อนอาหาร
  • วัดสัญญาณชีพและสังเกตความเปลี่ยนแปลงของผู้ป่วย แล้วรายงานพยาบาล
  • เตรียมและดูแลเครื่องมือแพทย์ให้พร้อมใช้งาน
  • ให้การปฐมพยาบาลเบื้องต้น

สิ่งที่ควรรู้คือ นอกจากหลักสูตร 1 ปีที่สภาการพยาบาลรับรองแล้ว ยังมีหลักสูตรระยะสั้นสำหรับ “พนักงานช่วยการพยาบาล” (Nurse Aide) อีกด้วย ก่อนสมัครเรียนควรตรวจสอบกับสถาบันให้แน่ใจว่าหลักสูตรได้รับการรับรองจากสภาการพยาบาลหรือไม่ เพราะมีผลต่อโอกาสในการสมัครงานในโรงพยาบาลหลายแห่ง

เปรียบเทียบพยาบาลวิชาชีพกับผู้ช่วยพยาบาล#

หัวข้อพยาบาลวิชาชีพผู้ช่วยพยาบาล
ระยะเวลาเรียน4 ปี (ปริญญาตรี)ประมาณ 1 ปี (ประกาศนียบัตร)
คุณวุฒิที่ใช้สมัครเรียนม.6 สายวิทย์ฯ ผ่านระบบ TCASจบมัธยมศึกษาหรือเทียบเท่า
ใบประกอบวิชาชีพต้องสอบใบอนุญาตจากสภาการพยาบาลไม่ต้องมีใบประกอบวิชาชีพ
ลักษณะงานประเมิน วางแผน และให้การพยาบาลดูแลพื้นฐานภายใต้การกำกับของพยาบาล
ความก้าวหน้าในอาชีพเลื่อนระดับได้ เรียนต่อเฉพาะทางหรือปริญญาโทสะสมประสบการณ์แล้วเรียนต่อพยาบาลศาสตร์ได้
เปรียบเทียบพยาบาลวิชาชีพกับผู้ช่วยพยาบาล

สรุปง่าย ๆ คือ ผู้ช่วยพยาบาลเหมาะกับคนที่อยากเริ่มทำงานสายสุขภาพได้เร็ว ส่วนพยาบาลวิชาชีพเหมาะกับคนที่พร้อมลงทุนเวลาเรียนนานกว่า และต้องการความก้าวหน้าในอาชีพระยะยาว

พยาบาลและผู้ช่วยพยาบาลทำงานที่ไหนได้บ้าง#

ทั้งสองอาชีพไม่ได้จำกัดอยู่แค่ในโรงพยาบาล แต่มีทางเลือกหลากหลายตามความสนใจและไลฟ์สไตล์

  • โรงพยาบาลรัฐ: ความมั่นคงสูง มีสวัสดิการและเส้นทางการเลื่อนตำแหน่งชัดเจน
  • โรงพยาบาลเอกชน: ค่าตอบแทนแข่งขันได้ มีโอกาสดูแลผู้ป่วยต่างชาติและใช้ภาษาอังกฤษ
  • คลินิกและศูนย์เฉพาะทาง: เช่น คลินิกเวชกรรม ศูนย์ฟอกไต หรือศูนย์ตรวจสุขภาพ เวลาทำงานมักคงที่กว่า
  • ศูนย์ดูแลผู้สูงอายุและ Home Care: เป็นกลุ่มงานที่เติบโตเร็วตามการเข้าสู่สังคมสูงวัย
  • พยาบาลประจำสถานประกอบการและโรงเรียน: ดูแลสุขภาพพนักงานและนักเรียนเบื้องต้น

สำหรับผู้ที่สนใจเริ่มต้นหรือเปลี่ยนงาน การใช้เว็บไซต์หางานที่เฉพาะสายการแพทย์จะช่วยให้เปรียบเทียบตำแหน่ง สวัสดิการ และทำเลที่ตั้งได้ง่ายขึ้น ผู้สนใจสามารถหางานพยาบาลตามพื้นที่และประเภทสถานพยาบาลที่ต้องการได้ ทั้งตำแหน่งพยาบาลวิชาชีพและผู้ช่วยพยาบาล

ทักษะที่สถานพยาบาลมองหา และเคล็ดลับเตรียมตัวสมัครงาน#

นอกจากคุณวุฒิตามสายงาน สถานพยาบาลส่วนใหญ่ยังให้ความสำคัญกับทักษะเหล่านี้

  • การสื่อสารกับผู้ป่วยและญาติด้วยความเข้าใจ
  • การทำงานเป็นทีมและความอดทนต่อการทำงานเป็นกะ
  • ความละเอียดรอบคอบ โดยเฉพาะการบันทึกข้อมูลและการสังเกตอาการ
  • ภาษาอังกฤษ สำหรับโรงพยาบาลเอกชนที่รับผู้ป่วยต่างชาติ

เคล็ดลับเตรียมตัวสมัครงาน#

  • เตรียมเอกสารให้ครบ เช่น สำเนาใบประกอบวิชาชีพหรือประกาศนียบัตร ทรานสคริปต์ และใบรับรองการอบรม เช่น BLS หรือ ACLS
  • เขียนเรซูเม่ให้เห็นประสบการณ์จริง เช่น หอผู้ป่วยที่เคยฝึกงาน และจำนวนผู้ป่วยที่ดูแลต่อเวร
  • ศึกษาข้อมูลสถานพยาบาลก่อนสัมภาษณ์ เช่น จุดเด่นและกลุ่มผู้ป่วยหลัก
  • สอบถามระบบเวร ค่าตอบแทน และการพัฒนาอาชีพให้ชัดเจนก่อนตัดสินใจ

สรุป#

พยาบาลวิชาชีพและผู้ช่วยพยาบาลต่างก็เป็นกำลังสำคัญของระบบสุขภาพ ความต่างอยู่ที่ระดับการศึกษา ใบประกอบวิชาชีพ และขอบเขตความรับผิดชอบ ผู้ที่อยากเริ่มงานได้เร็วอาจเริ่มจากผู้ช่วยพยาบาล ส่วนผู้ที่ต้องการเติบโตในสายวิชาชีพระยะยาวควรมุ่งสู่พยาบาลวิชาชีพ

ไม่ว่าจะเลือกเส้นทางไหน การติดตามตำแหน่งงานที่เปิดรับสมัครอย่างสม่ำเสมอจะช่วยให้ไม่พลาดโอกาสดี ๆ ผู้สนใจสามารถดูตำแหน่งงานสายการแพทย์ที่อัปเดตทุกวันได้ที่ MedJob แหล่งรวมงานโรงพยาบาลและคลินิกทั่วประเทศ