• icon-facebook
  • icon-twitter
  • icon-google

15 สรรพคุณและประโยชน์ของเทียนตากบ ! (Caraway)

POSTED: เวลา 12:11 น. 06 ธันวาคม 2014, UPDATED: 02 มีนาคม 2016
เทียนตากบ

advertisement M10

เทียนตากบ

เทียนตากบ ชื่อสามัญ Caraway, Caraway fruit, Caraway seed, Karawya, Kummel[2],[3]

เทียนตากบ ชื่อวิทยาศาสตร์ Carum carvi L. จัดอยู่ในวงศ์ผักชี (APIACEAE หรือ UMBELLIFERAE)[1]

สมุนไพรเทียนตากบ มีชื่อท้องถิ่นอื่น ๆ ว่า หอมป้อม (ภาคเหนือ), ยี่หร่า (ไทย), เก๋อโหลวจื่อ จ้างหุยเซียง (จีนกลาง) เป็นต้น[1],[3]

ลักษณะของเทียนตากบ

  • ต้นเทียนตากบ จัดเป็นพรรณไม้ล้มลุก อายุ 2 ขึ้นไป มีความสูงของต้นประมาณ 30-80 เซนติเมตร ทั้งต้นมีขนขึ้นปกคลุม ลำต้นมีลักษณะกลม ตั้งตรง สีเทาอมน้ำตาม เนื้อนิ่ม แตกกิ่งก้านสาขาขนาดเล็กบริเวณยอดต้น ลักษณะคดงอ กิ่งก้านไม่ใหญ่ ในช่วงปีแรกจะแตกกิ่งก้านสาขาและในช่วงปีที่สองจะออกดอกและผล ขยายพันธุ์โดยใช้เมล็ด เป็นพรรณไม้กลางแจ้ง ที่เจริญเติบโตได้ดีในดินร่วนซุยและมีความชื้นปานกลาง[1],[3]

ต้นเทียนตากบ

  • ใบเทียนตากบ ใบเป็นใบประกอบแบบขนนก 2-3 ชั้น ใบย่อยมีลักษณะคล้ายกับใบสนแผง ปลายใบแหลม ใบเป็นสีเขียวสด ใบบ่อยมีขนาดกว้างประมาณ 1-3 มิลลิเมตร และยาวประมาณ 2-3 มิลลิเมตร ก้านใบยาวประมาณ 5-8 เซนติเมตร โคนลำต้นมีกาบหุ้ม[1]

ใบเทียนตากบ

  • ดอกเทียนตากบ ออกดอกเป็นช่อคล้ายซี่ร่ม ก้านช่อดอกยาวประมาณ 5-8 เซนติเมตร ในหนึ่งช่อจะมีก้านดอกประมาณ 8-16 ก้าน ทุกก้านจะมีกาบใบเป็นเส้นห่อหุ้มอยู่ 1-3 ใบ ดอกมีขนาดเล็กเป็นสีขาวหรือสีขาวอมชมพู มีกลีบดอก 5 กลีบ ดอกยาวไม่เกิน 1 มิลลิเมตร กลางดอกมีเกสรเพศผู้ขนาดเล็ก 5 อัน[1]

รูปเทียนตากบ

ดอกเทียนตากบ

  • ผลเทียนตากบ ผลจะออกบริเวณดอก ลักษณะของผลเป็นรูปกลมยาว มีเส้นนูนคล้ายสัน มีร่อง 5 ร่อง เรียงเป็นคู่ เมล็ดมีเหลี่ยมห้าเหลี่ยม สีเหลือง มีกลิ่นหอมมากกว่าส่วนอื่น ๆ ของต้น[1],[3]

ผลเทียนตากบ

เมล็ดเทียนตากบ

สรรพคุณของเทียนตากบ

  1. ผลและเมล็ดเทียนตากบมีรสเผ็ด เป็นยาเย็นเล็กน้อย ออกฤทธิ์ต่อกระเพาะและไต ใช้เป็นยาบำรุงธาตุ แก้กระษัยลม (ผลและเมล็ด)[1],[4]
  2. ตำรับยาแก้ธาตุอ่อน ระบุให้ใช้เทียนตากบ เปลือกอบเชย ขิงแห้ง และเปลือกส้มแห้ง อย่างละ 10 กรัม นำมาต้มกับน้ำรับประทาน (ผลและเมล็ด)[1]
  3. ช่วยแก้อาการคลื่นไส้อาเจียน (ผลและเมล็ด)[1]
  4. ช่วยขับเสมหะ (เมล็ด)[2],[4]
  5. ผลและเมล็ดมีสรรพคุณเป็นยาขับลม ช่วยขับลมในลำไส้เล็ก(ผลและเมล็ด,น้ำมันจากเมล็ด)[1],[2],[3],[4]
  6. ใช้เป็นยาแก้ปวดกระเพาะ ปวดท้อง (ผลและเมล็ด)[1]
  7. น้ำมันจากเมล็ดเทียนตากบมีสรรพคุณเป็นยาระบาย (น้ำมันจากเมล็ด)[4]
  8. ช่วยแก้อาการปวดประจำเดือนของสตรี (ผลและเมล็ด)[4]
  9. ใช้เป็นยาแก้ไส้เลื่อน (ผลและเมล็ด)[1]
  10. ช่วยแก้อาการปวดหลัง แก้อาการเกร็ง (ผลและเมล็ด)[1],[4]
  11. ช่วยขับน้ำนมของสตรี (ผลและเมล็ด)[4]
  12. เทียนตากบจัดอยู่ในเครื่องยาไทยที่เรียกว่า “พิกัดเทียน” (อยู่ในพิกัดเทียนทั้ง 9) ซึ่งพิกัดเทียนจะประกอบไปด้วย “พิกัดเทียนทั้ง 5” (เทียนขาว, เทียนดำ, เทียนแดง, เทียนข้าวเปลือก และเทียนตาตั๊กแตน), “พิกัดเทียนทั้ง 7” (เพิ่มเทียนสัตตบุษย์ และเทียนเยาวพาณี), และ “พิกัดเทียนทั้ง 9” (เพิ่มเทียนตากบ และเทียนเกล็ดหอย) มีสรรพคุณโดยรวม คือ เป็นยาบำรุงโลหิต แก้อาเจียน ช่วยขับลม และใช้ตำรับยาหอม (เมล็ด)
  13. เมล็ดเทียนตากบยังจัดอยู่ในกลุ่มยารักษาอาการทางระบบไหลเวียนโลหิต (แก้ลม) โดยปรากฏอยู่ในตำรับ “ยาหอมเทพจิตร” และตำรับ “ยาหอมนวโกฐ” ซึ่งมีส่วนประกอบของเทียนตากบอยู่ในพิกัดเทียนทั้ง 9 ร่วมกับสมุนไพรชนิดอื่น ๆ อีกในตำรับ โดยเป็นตำรับยาที่มีสรรพคุณในการแก้ลมวิงเวียน หน้ามืดตาลาย ใจสั่น คลื่นเหียนอาเจียน แก้ลมจุกแน่นในท้อง (เมล็ด)

ขนาดและวิธีใช้ : การใช้ตาม [1] ผลและเมล็ดให้ใช้ครั้งละ 3-10 กรัม นำมาต้มกับน้ำรับประทาน หรือใช้ร่วมกับตัวยาอื่น ๆ ในตำรับยาตามความต้องการ[1]

advertisement M11

ข้อมูลทางเภสัชวิทยาของเทียนตากบ

  • ในผลเทียนตากบพบน้ำมัน และน้ำมันระเหย 3.5-7% ในน้ำมันพบ Caraway oil ในน้ำมันระเหยพบ d-Carvone, d-Limonene ประมาณ 50-60% เป็นต้น[1]
  • เมื่อนำสาร Caraway oil มาให้กระต่ายกิน พบว่ามีฤทธิ์กระตุ้นลำไส้ของกระต่ายให้บีบตัวแรงขึ้น จึงใช้เป็นยาขับลมในลำไส้ได้ และยังช่วยทำให้มีการผลิตน้ำย่อยในกระเพาะและลำไส้ของกระต่ายให้มีมากขึ้นอีกด้วย[1]
  • สาร Caraway oil มีฤทธิ์ในการยับยั้งเชื้อ Staphylococcus และเชื้อในลำไส้ใหญ่บางชนิด และยังสามารถต้านเชื้อแบคทีเรียได้บางชนิดอีกด้วย[1]
  • สารสกัดจากผลเทียนตากบในความเข้มข้น 1 ต่อ 1,000 สามารถฆ่าพยาธิใบไม้ในตับได้[1]
  • น้ำมันเทียนตากบมีฤทธิ์ฆ่าเชื้อจุลินทรีย์ในหลอดทดลองและฆ่าตัวอ่อนของแมลง นอกจากนี้ยังมีฤทธิ์ระงับอาการเกร็งในสัตว์ทดลองอีกด้วย[4]

ประโยชน์ของเทียนตากบ

  • เทียนตากบสามารถนำมาใช้เป็นเครื่องเทศประจำบ้านได้ โดยนิยมนำใช้แต่งกลิ่นขนมผิง ขนมปัง ขนมเค้ก ขนมนึ่ง ลูกกวาด เนื้อ อาหารแช่แข็ง เครื่องดื่มทั้งที่มีแอลกอฮอล์และไม่มีแอลกอฮอล์ และอาหารอื่น ๆ[3],[4]
  • น้ำมันจากเมล็ดใช้แต่งกลิ่นเครื่องสำอาง ยาสีฟัน ยาอมบ้วนปาก น้ำหอม ยาทาบำรุงผิว สบู่ ครีม ฯลฯ[4]

Caraway

References
  1. หนังสือสารานุกรมสมุนไพรไทย-จีน ที่ใช้บ่อยในประเทศไทย.  (วิทยา บุญวรพัฒน์).  “เทียนตากบ”.  หน้า 274.
  2. หนังสือสมุนไพรสวนสิรีรุกขชาติ.  (คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล).  “เทียนตากบ Caraway”.  หน้า 215.
  3. หนังสือพจนานุกรมสมุนไพรไทย, ฉบับพิมพ์ครั้งที่ 5.  (ดร.วิทย์ เที่ยงบูรณธรรม).  “ยี่หร่า”.  หน้า 666-667.
  4. เครื่องเทศ, คณะเภสัชศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.  (รศ.ดร.นิจศิริ เรืองรังษี).  “เทียนตากบ”.

ภาพประกอบ : www.flickr.com (by breki74, per.aasen, Susanne Wiik, ANTONIO PATIÑO, Corey Raimond, John and Anni Winings)

เรียบเรียงข้อมูลโดยเว็บไซต์เมดไทย (MedThai)

advertisement M12

แสดงความคิดเห็น
  • ความคิดเห็นที่เกี่ยวข้องกับการโฆษณาจะไม่ได้รับการเผยแพร่ในทุกกรณี
  • ติดตามข้อมูลข่าวสารผ่านแฟนเพจ
Recommended for you

Disclaimer : บทความที่มีเนื้อหาเกี่ยวเนื่องกับสุขภาพทั้งหมด ทางเว็บไซต์ได้รวบรวมไว้เพื่อเสริมสร้างความรู้ความเข้าใจแก่ผู้อ่านเท่านั้น จึงไม่สามารถนำไปใช้อ้างอิงหรือใช้แทนการวินิจฉัยของแพทย์ได้ หากมีการนำข้อมูลในเว็บไซต์ไปใช้ ทางเว็บไซต์จะไม่รับผิดชอบต่อความเสียหายที่อาจจะเกิดขึ้นได้ โปรดอ่านเพิ่มเติมหน้านโยบายและเงื่อนไขการใช้งานเว็บไซต์

© 2013-2016 MedThai
All Right Reserved.