• icon-facebook
  • icon-twitter
  • icon-google

17 สรรพคุณและประโยชน์ของผักโขมหัด ! (ผักหม)

POSTED: เวลา 4:23 น. 13 พฤศจิกายน 2013, UPDATED: 02 มีนาคม 2016
ผักขมหัด

advertisement M10

ผักโขมหัด

ผักขมหัด หรือ ผักโขมหัด ชื่อสามัญ Slender Amaranth, Amaranth, Green Amaranth

ผักโขมหัด ชื่อวิทยาศาสตร์ Amaranthus viridis L. (ชื่อพ้องวิทยาศาสตร์ Amaranthus gracilis Desf.) จัดอยู่ในวงศ์บานไม่รู้โรย (AMARANTHACEAE)

สมุนไพรผักโขมหัด มีชื่อท้องถิ่นอื่น ๆ ว่า ผักโขมหัด (ภาคกลาง), ผักหม (ภาคใต้), กะเหม่อลอมี, แม่ล้อคู่ (กระเหรี่ยง, แม่ฮ่องสอน) ,ปะตี (เขมร), ผักหมหัด ผักโขม ผักโขมไทย เป็นต้น[1],[2],[3],[4]

ลักษณะของผักโขมหัด

  • ต้นผักโขมหัด จัดเป็นไม้ล้มลุกฤดูเดียว มีลำต้นตั้งตรง มีความสูงประมาณ 0.5-2 ฟุต แตกกิ่งก้านสาขารอบต้น ลักษณะของลำต้นเป็นเหลี่ยมมน และมีขนอ่อน ๆ ปกคลุมอยู่บ้างเล็กน้อย ขยายพันธุ์ด้วยวิธีการใช้เมล็ด มักขึ้นทั่วไปตามที่ชุ่มชื้น และพบได้ทั่วทุกภาคของประเทศไทย[1],[2]

ต้นผักโขมหัด

ผักโขมหัดผักหมหัด

  • ใบผักโขมหัด ใบเป็นใบเดี่ยว ออกเรียงตรงข้ามกันตามข้อต้น ลักษณะของใบเป็นรูปไข่หรือรูปสีเหลี่ยมขนมเปียกปูน ใบมีความกว้างประมาณ 1-2.5 นิ้ว และยาวประมาณ 1.5-3.5 นิ้ว ปลายใบมนหรือเว้าเล็กน้อย ส่วนโคนใบแหลมและกว้างกว่าปลายใบ ตามเส้นใบมีขน ขอบใบเป็นจักโค้งมนหรือกึ่งฟันเลื่อย ผิวท้องใบเกลี้ยง[1],[2]

ใบผักโขมหัด

  • ดอกผักโขมหัด ออกดอกเป็นช่อแบบกระจะตามซอกใบและที่ปลายยอด ดอกเพศผู้และดอกเพศเมียจะอยู่กันคนละดอก แต่อยู่ในช่อเดียวกัน ดอกมีสีเขียว ดอกจะเรียงกันเป็นแถวประมาณ 20-30 ดอก[2] ดอกมีขนอยู่หนาแน่น ดอกมีใบประดับ ลักษณะคล้ายรูปหอกแคบ กลีบดอกมีสีม่วง เชื่อมติดกันเป็นหลอดปลายแยกเป็น 2 ปาก ปากบนจะแยกเป็น 2 พู ลักษณะเป็นรูปโล่ ส่วนปากล่างจะแยกเป็น 3 พู[1]

ดอกผักโขมหัด

  • ผลผักโขมหัด ผลเป็นฝักแห้งแตกได้ ลักษณะของผลเป็นรูปกระสวย[1]

สรรพคุณของผักโขมหัด

  1. รากผักโขมหัดมีสรรพคุณช่วยแก้ไข้ ไข้หวัดต่าง ๆ (ราก,ใบ)[1],[2] ช่วยถอนพิษไข้หัว (ราก)[3]
  2. รากนำมาปรุงเป็นยาถอนพิษร้อนภายในร่างกาย (ราก)[2]
  3. ช่วยแก้ร้อนใน (ราก)[3]
  4. รากและใบมีสรรพคุณช่วยขับเสมหะ (ราก,ใบ)[1],[2],[3]
  5. รากใช้บำบัดอาการปวดท้องเฉียบพลัน โดยให้ใช้น้ำต้มเดือด 1 ลิตร เทลงบนราก 20 กรัม ทิ้งไว้ประมาณ 15 นาที แล้วกรองเอารากออก สำหรับผู้ใหญ่ให้ดื่มน้ำที่ได้วันละ 4-5 ถ้วย (ราก)[4]
  6. ช่วยแก้อาการท้องผูกในเด็ก ด้วยการใช้ใบและรากนำมาชงเป็นชาให้เด็กดื่ม (ใบ,ราก)[4]
  7. ช่วยขับปัสสาวะ โดยมักใช้เป็นยาสมุนไพรร่วมกับผักขมหิน (ราก)[1],[2]
  8. ช่วยบำบัดอาการอักเสบของเยื่อเมือกในระบบปัสสาวะและระบบสืบพันธุ์ของสตรี โดยให้ใช้น้ำต้มเดือด 1 ลิตร เทลงบนราก 20 กรัม ทิ้งไว้ประมาณ 15 นาที แล้วกรองเอารากออก สำหรับผู้ใหญ่ให้ดื่มน้ำที่ได้วันละ 4-5 ถ้วย (ราก)[4]
  9. ช่วยแก้ประจำเดือนที่หยุดมากะทันหัน โดยให้ใช้น้ำต้มเดือด 1 ลิตร เทลงบนราก 20 กรัม ทิ้งไว้ประมาณ 15 นาที แล้วกรองเอารากออก สำหรับผู้ใหญ่ให้ดื่มน้ำที่ได้วันละ 4-5 ถ้วย (ราก)[4]
  10. ใบใช้เป็นยาพอกแผลที่ขาได้ (ใบ)[1]
  11. ใบนำมาปรุงเป็นยาแก้คันตามผิวหนัง (ใบ)[2] หรือจะใช้รากนำมาต้มกับน้ำอาบแก้อาการตามผิวหนัง (ราก)[2],[3]
  12. ต้นและราก ใช้ตำพอกที่ผิวหนัง ช่วยบรรเทาอาการอักเสบและช่วยรักษาแผลไฟไหม้น้ำร้อนลวกได้ (ต้น,ราก)[4]
  13. ช่วยแก้พิษจากการถูกงูกัด (ทั้งต้น)[2]
  14. ใบใช้เป็นยาแก้พิษจากแมลงป่องต่อย (ใบ)[2]
  15. ช่วยขับน้ำนมของสตรี (ราก,ใบ)[1] ด้วยการใช้รากนำมาทุบต้มกับน้ำเคี่ยวด้วยไฟอ่อน ๆ ประมาณ 30 นาที แล้วกรองเอาแต่น้ำมาดื่ม (ราก)[4]
  16. ช่วยทำให้ผิวหนังนุ่ม (ใบ)[2]

ต้นผักขมหัด

ประโยชน์ของผักโขมหัด

  • ทั้งต้นนำมาต้มหรือลวกให้สุกใช้รับประทานเป็นผักจิ้มกับน้ำพริก หรือนำไปปรุงเป็นแกงก็ได้เช่นกัน[2] หรือจะใช้เฉพาะยอดอ่อนต้มรับประทานเป็นผักจิ้มน้ำพริกก็ได้[3]

รูปผักโขมหัด

References
  1. โครงการเผยแพร่ข้อมูลทรัพยากรชีวภาพและภูมิปัญญาท้องถิ่นบนพื้นที่สูง สถาบันวิจัยและพัฒนาที่สูง (องค์กรมหาชน).  “ผักขมหัด“.  [ออนไลน์].  เข้าถึงได้จาก: eherb.hrdi.or.th.  [13 พ.ย. 2013].
  2. โครงการตาสับปะรด นักสืบเสาะภูมิปัญญาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชุมชนสกลนคร มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.  “โขมหัด“.  [ออนไลน์].  เข้าถึงได้จาก: pineapple-eyes.snru.ac.th.  [13 พ.ย. 2013].
  3. สวนพฤกษศาสตร์สายยาไทย.  [ออนไลน์].  เข้าถึงได้จาก: www.saiyathai.com.  [13 พ.ย. 2013].
  4. มูลนิธิหมอชาวบ้าน.  นิตยสารหมอชาวบ้าน เล่มที่ 333 คอลัมน์: เรื่องเด่นจากปก.  “ผักขม”.  (รศ.ดร.สุธาทิพ ภมรประวัติ).  [ออนไลน์].  เข้าถึงได้จาก: www.doctor.or.th.  [13 พ.ย. 2013].

ภาพประกอบ : www.flickr.com (by Vietnam Plants & The USA. plants, naturgucker.de, plj.johnny, biofestival_unj)

เรียบเรียงข้อมูลโดยเว็บไซต์เมดไทย (MedThai)

advertisement M12

แสดงความคิดเห็น
  • ความคิดเห็นที่เกี่ยวข้องกับการโฆษณาจะไม่ได้รับการเผยแพร่ในทุกกรณี
  • ติดตามข้อมูลข่าวสารผ่านแฟนเพจ
Recommended for you

Disclaimer : บทความที่มีเนื้อหาเกี่ยวเนื่องกับสุขภาพทั้งหมด ทางเว็บไซต์ได้รวบรวมไว้เพื่อเสริมสร้างความรู้ความเข้าใจแก่ผู้อ่านเท่านั้น จึงไม่สามารถนำไปใช้อ้างอิงหรือใช้แทนการวินิจฉัยของแพทย์ได้ หากมีการนำข้อมูลในเว็บไซต์ไปใช้ ทางเว็บไซต์จะไม่รับผิดชอบต่อความเสียหายที่อาจจะเกิดขึ้นได้ โปรดอ่านเพิ่มเติมหน้านโยบายและเงื่อนไขการใช้งานเว็บไซต์

© 2013-2016 MedThai
All Right Reserved.