• icon-facebook
  • icon-twitter
  • icon-google

ติ้วเกลี้ยง สรรพคุณและประโยชน์ของต้นติ้วเกลี้ยง 11 ข้อ ! (ติ้วใบเลื่อม)

POSTED: เวลา 1:41 น. 15 มกราคม 2014, UPDATED: 01 มีนาคม 2016
ติ้วเกลี้ยง

advertisement M10

ติ้วเกลี้ยง

ติ้วเกลี้ยง ชื่อวิทยาศาสตร์ Cratoxylum cochinchinense (Lour.) Blume[1] ปัจจุบันจัดอยู่ในวงศ์ติ้ว (HYPERICACEAE)

สมุนไพรติ้วเกลี้ยง มีชื่อท้องถิ่นอื่น ๆ ว่า ติ้วส้ม (คนเมือง), กุ่ยฉ่องบ้าง (กะเหรี่ยง-ลำปาง), ติ้วแดง (สุรินทร์), ขี้ติ้ว ติ้วใบเลื่อม (ภาคเหนือ), ติ้วหม่น, ลำติ้ว (ลั้วะ), ตุ๊ดจรึ่ม (ขมุ) เป็นต้น[1],[2],[4]

ลักษณะของติ้วเกลี้ยง

  • ต้นติ้วเกลี้ยง จัดเป็นไม้พุ่มหรือไม้ยืนต้นผลัดใบขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ มีความสูงของลำต้นได้ถึง 30 เมตร ลำต้นเปลาตรง เปลือกต้นเรียบหรือแตกเป็นสะเก็ด เปลือกสีเทาอมน้ำตาล เปลือกต้นด้านในเป็นสีเหลืองอ่อน มีน้ำยางเหนียวสีเหลืองออกสีแดงซึมออกมาเมื่อถูกตัด และลำต้นยังมีหนามแหลมยาวแข็งเป็นเนื้อไม้ออกตามลำต้น สามารถพบได้ในป่าเบญจพรรณ ป่าเต็งรัง ที่ระดับความสูงตั้งแต่ใกล้ระดับน้ำทะเลไปจนถึงความสูงประมาณ 700 เมตร ขยายพันธุ์ด้วยวิธีการใช้เมล็ดเพาะกล้า[1],[3]

ต้นติ้วเกลี้ยง

เปลือกต้นติ้วเกลี้ยงยางติ้วเกลี้ยง

  • ใบติ้วเกลี้ยง ใบเป็นใบเดี่ยวออกเรียงตรงข้ามกัน ลักษณะของใบเป็นรูปไข่กลับ ปลายใบแหลม (อาจพบบ้างที่ปลายทู่หรือกลม) โคนใบสอบหรือมน ส่วนขอบใบเรียบ ใบมีความกว้างประมาณ 2-3.5 เซนติเมตร และยาวประมาณ 4.5-10 เซนติเมตร แผ่นใบมีลักษณะบางคล้ายกระดาษถึงกึ่งหนาคล้ายกับแผ่นหนัง แผ่นใบเกลี้ยงทั้งสองด้าน ด้านล่างมักมีนวล เส้นแขนงของใบมีอยู่ข้างละ 10-18 เส้น ปลายเชื่อมกันก่อนถึงขอบใบ และมีก้านใบยาวประมาณ 2-4 มิลลิเมตร[1]

ใบติ้วเกลี้ยง

  • ดอกติ้วเกลี้ยง ดอกเป็นดอกเดี่ยวหรือออกเป็นกระจุกประมาณ 2-5 ดอก โดยจะออกดอกตามวอกใบหรือตามปลายกิ่ง ดอกเป็นแบบสมบูรณ์เพศ มีใบประดับขนาดเล็ก ร่วงหลุดได้ง่าย ดอกมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 1-1.2 เซนติเมตร ส่วนก้านดอกยาวประมาณ 1 มิลลิเมตร ดอกมีกลีบเลี้ยง 5 กลีบ โดยจะแยกเป็น 2 วง ได้แก่ กลีบเลี้ยงวงนอก 3 กลีบ ตรงกลางของกลีบวงนอกเป็นสีม่วงแดง ขอบสีเขียว และขนาดของกลีบจะใหญ่กว่ากลีบเลี้ยงวงในเล็กน้อย และกลีบเลี้ยงวงในมี 2 กลีบ เป็นกลีบสีเขียว ลักษณะเป็นรูปไข่หรือรูปไข่กลับ มีขนาดกว้างประมาณ 4-5 เซนติเมตร และยาวประมาณ 5-7 เซนติเมตร ส่วนกลีบดอกมี 5 กลีบ แยกออกจากกัน เป็นสีส้มหรือส้มแดง ลักษณะกลีบดอกเป็นรูปไข่กลับ มีขนาดกว้างประมาณ 3-4 มิลลิเมตร และยาวประมาณ 6-7 มิลลิเมตร ผิวกลีบเกลี้ยง มีเส้นสีม่วงแดงถึงสีดำตามยาว ดอกมีเกสรตัวผู้จำนวนมากเชื่อมติดกันเป็น 3 กลุ่ม สลับกับกลุ่มของเกสรตัวผู้ที่ไม่สมบูรณ์ 3 อัน ลักษณะเป็นก้อน อวบน้ำ มีสีเหลือง ส่วนรังไข่จะอยู่เหนือวงกลีบเลี้ยง มี 3 ช่อง ในแต่ละช่องจะมีออวุลอยู่จำนวนมาก ส่วนก้านเกสรตัวเมียมี 3 อัน แยกออกจากกัน[1]

ดอกติ้วเกลี้ยง

ดอกติ้วใบเลื่อม

  • ผลติ้วเกลี้ยง ผลเป็นแบบผลแห้งแตก ลักษณะของผลเป็นรูปวงรี ผลแข็งเกลี้ยงและเป็นมัน ผลมีขนาดกว้างประมาณ 7-8 มิลลิเมตร และยาวประมาณ 10-12 มิลลิเมตร ผลมีกลีบเลี้ยงติดทนหุ้มอยู่ประมาณ 2 ใน 3 ของความยาวผล ผลเมื่อแก่จะแตกตามรอยประสาน ออกเป็น 3 พู ภายในผลมีเมล็ดอยู่ประมาณ 6-8 เมล็ดต่อพู เมล็ดเป็นลักษณะมีปีกแบนและบางใสโดยจะออกดอกและผลในช่วงเดือนมกราคมถึงเดือนสิงหาคม[1]

ผลติ้วเกลี้ยง

สรรพคุณของติ้วเกลี้ยง

  1. ต้นหรือรากติ้วเกลี้ยง ใช้ผสมกับลำต้นกำแพงเจ็ดชั้น ใช้ต้มกับน้ำดื่มเป็นยาแก้กระษัยเส้น และเป็นยาระบาย (ต้น,ราก)[1],[2],[3]
  2. ใบอ่อนและยอดอ่อนใช้รับประทาน มีฤทธิ์เป็นยาระบานอ่อน ๆ (ใบ)[3]
  3. ช่วยรักษาอาการเสียดท้อง หรืออาการที่เกี่ยวกับลำไส้ (เปลือกต้น)[1]
  4. น้ำยางจากเปลือกทีเปลี่ยนเป็นสีแดง ใช้เป็นยารักษาโรคหิด (ยาง)[1]
advertisement M11

ประโยชน์ของติ้วเกลี้ยง

  1. ใบอ่อนและยอดอ่อนมีรสเปรี้ยวค่อนข้างฝาด ใช้รับประทานเป็นผัดสด รับประทานกับลาบหรือน้ำพริก หรือรับประทานร่วมกับอาหารพื้นเมืองของภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ[1],[3],[4]
  2. เปลือกต้น ใช้สกัดทำสีย้อมผ้า[1]
  3. เนื้อไม้ติ้วเกลี้ยงสามารถนำมาใช้สร้างบ้าน ทำกระดาน ทำเสา ฟืน และถ่านได้[3],[4]
  4. เนื้อไม้ยังใช้เป็นเชื้อเพลิงทำฟืนสำหรับจุดไฟต้มยาให้สตรีหลังคลอดบุตรที่อยู่ไฟ เพราะมีควันไม่เหม็น อีกทั้งเนื้อไม้ยังติดไฟได้ดีมากอีกด้วย[1],[4]
  5. ชาวมาเลเซียจะใช้เปลือกต้นและใบของติ้วเกลี้ยงมาผสมกับน้ำมันมะพร้าวเพื่อช่วยบำรุงผิวพรรณ[1]
  6. ต้นติ้วเกลี้ยงสามารถนำมาปลูกเป็นไม้ประดับได้ โดยความสนใจของพันธุ์ไม้ชนิดนี้ก็คือ เป็นต้นไม้มีขนาดที่ปรับตัวได้ตามพื้นที่ที่ปลูก มีสีสันเมื่อใบแก่และอ่อน ลักษณะของต้นเป็นทรงเรือนยอดรูปกรวยคว่ำดูสวยงาม ใช้ปลูกเป็นไม้ให้ร่มเงาได้ดีแม้ผลัดใบ อีกทั้งยังมีดอกที่สวยงามแม้มีขนาดเล็ก[3]
  7. บางข้อมูลระบุว่ามีการนำพันธุ์ไม้ชนิดนี้มาใช้สำหรับทำเครื่องสำอาง (ไม่ได้ระบุว่าส่วนไหน ใช้ทำเครื่องสำอางอะไร)[5]

ติ้วใบเลื่อม

References
  1. ฐานข้อมูลสมุนไพร คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี.  “ติ้วเกลี้ยง“.  [ออนไลน์].  เข้าถึงได้จาก: www.phargarden.com.  [15 ม.ค. 2014].
  2. หนังสือสมุนไพรในอุทยานแห่งชาติ ภาคเหนือ.  (พญ.เพ็ญนภา ทรัพย์เจริญ).  “ติ้วเกลี้ยง“.  หน้าที่ 116.
  3. ระบบฐานข้อมูลทรัพยากรชีวภาพและภูมิปัญญาท้องถิ่นของชุมชน สำนักงานพัฒนาเศรษฐกิจจากฐานชีวภาพ (องค์การมหาชน).  “ติ้วเกลี้ยง“.  (เอกภพ พิมเสน).  [ออนไลน์].  เข้าถึงได้จาก: www.bedo.or.th.  [15 ม.ค. 2014].
  4. โครงการเผยแพร่ข้อมูลทรัพยากรชีวภาพและภูมิปัญญาท้องถิ่นบนพื้นที่สูง สถาบันวิจัยและพัฒนาที่สูง (องค์กรมหาชน).  “ติ้วเกลี้ยง“.  [ออนไลน์].  เข้าถึงได้จาก: eherb.hrdi.or.th.  [15 ม.ค. 2014].
  5. ระบบจัดการฐานความรู้ด้านความหลากหลายทางชีวภาพ สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้.  “ติ้วเกลี้ยง“.  [ออนไลน์].  เข้าถึงได้จาก: biodiversity.forest.go.th.  [15 ม.ค. 2014].

ภาพประกอบ : www.flickr.com (by 阿橋花譜 KHQ Flowers, Daydream Wonderful, Terentang, Tony Rodd, Ahmad Fuad Morad, Kenny Fung, Cerlin Ng)

เรียบเรียงข้อมูลโดยเว็บไซต์เมดไทย (MedThai)

advertisement M12

แสดงความคิดเห็น
  • ความคิดเห็นที่เกี่ยวข้องกับการโฆษณาจะไม่ได้รับการเผยแพร่ในทุกกรณี
  • ติดตามข้อมูลข่าวสารผ่านแฟนเพจ
Recommended for you

Disclaimer : บทความที่มีเนื้อหาเกี่ยวเนื่องกับสุขภาพทั้งหมด ทางเว็บไซต์ได้รวบรวมไว้เพื่อเสริมสร้างความรู้ความเข้าใจแก่ผู้อ่านเท่านั้น จึงไม่สามารถนำไปใช้อ้างอิงหรือใช้แทนการวินิจฉัยของแพทย์ได้ หากมีการนำข้อมูลในเว็บไซต์ไปใช้ ทางเว็บไซต์จะไม่รับผิดชอบต่อความเสียหายที่อาจจะเกิดขึ้นได้ โปรดอ่านเพิ่มเติมหน้านโยบายและเงื่อนไขการใช้งานเว็บไซต์

© 2013-2016 MedThai
All Right Reserved.