• icon-facebook
  • icon-twitter
  • icon-google

9 สรรพคุณและประโยชน์ของต้นดูกไก่ย่าน !

POSTED: เวลา 3:25 น. 23 ธันวาคม 2014, UPDATED: 02 มีนาคม 2016
ดูกไก่ย่าน

advertisement M10

ดูกไก่ย่าน

ดูกไก่ย่าน ชื่อวิทยาศาสตร์ Hedyotis capitellata Wall. ex G.Don (ชื่อพ้องวิทยาศาสตร์ Oldenlandia capitellata (Wall. ex G.Don) Kuntze) จัดอยู่ในวงศ์เข็ม (RUBIACEAE)[1]

สมุนไพรดูกไก่ย่าน มีชื่อท้องถิ่นอื่น ๆ ว่า กำลังหัวละมาน เครือเขาขื่น (เชียงใหม่), เครือมุ้งกระต่าย (หนองคาย), ขมิ้นไม้ (จันทบุรี), ย่านตะครองแห้ง (ปัตตานี), ย่านเบื้องถ้วย (นราธิวาส), ตองแห้ง (ภาคใต้), ลิกามาโก๊ะ (มาเลย์-นราธิวาส), มึฉะแอว (ลั้วะ) เป็นต้น[1],[2]

ลักษณะของดูกไก่ย่าน

  • ต้นดูกไก่ย่าน จัดเป็นไม้ล้มลุกรอเลื้อย มีอายุหลายปี ยาวประมาณ 2-3 เมตร ลำต้นมีลักษณะเป็นสันสี่เหลี่ยม แตกกิ่งก้านมาก ตามลำต้นและใบมีขนนุ่มสีเหลือง พบขึ้นบริเวณที่โล่งในป่าผลัดใบ[1]

ต้นดูกไก่ย่าน

  • ใบดูกไก่ย่าน ใบเป็นใบเดี่ยว ออกเรียงตรงข้าม ลักษณะของใบเป็นรูปใบหอกถึงรูปไข่แกมใบหอก ใบมีขนาดกว้างประมาณ 1.5-4 เซนติเมตร และยาวประมาณ 6-10 เซนติเมตร ผิวใบเรียบ มีหูใบอยู่ระหว่างก้านใบ[1]

ใบดูกไก่ย่าน

  • ดอกดูกไก่ย่าน ออกดอกเป็นช่อกระจุกแน่นแยกแขนง โดยจะออกที่บริเวณซอกใบและที่ปลายกิ่ง ก้านสั้น ดอกย่อยมีจำนวนมาก กลีบเลี้ยงเชื่อมกันเป็นหลอด แฉกกลีบตั้งตรง กลีบดอกเป็นสีขาวหรือสีเหลือง เชื่อมกันเป็นหลอด แฉกกลีบมีลักษณะม้วนออกด้านนอก ออกดอกในช่วงเดือนมีนาคม[1]

รูปดอกดูกไก่ย่าน

รูปดูกไก่ย่าน

ดอกดูกไก่ย่าน

  • ผลดูกไก่ย่าน ผลเป็นผลแห้ง ลักษณะของผลเป็นรูปไข่กลับ แตกตามพูหรือตามตะเข็บเป็น 2 ฝา[1]

สรรพคุณของดูกไก่ย่าน

  1. ตำรายาไทยจะใช้รากเข้ายาบำรุงกำลัง (ราก)[1]
  2. รากมีสรรพคุณเป็นยาแก้โรคธาตุพิการ (ราก)[1]
  3. ใช้เป็นยาแก้อาการมึนเวียนศีรษะ (ราก)[1]
  4. ใบมีสรรพคุณเป็นยาแก้ไข้ป่า (ใบ)[1]
  5. ใช้เป็นยาแก้บิด (ราก)[1]
  6. เครือนำมาทุบแล้วคั้นเอาน้ำ ใช้เป็นยาทารักษาแผลไฟไหม้น้ำร้อนลวกแล้วพันผ้าไว้ (เครือ)[2]
  7. ใบใช้ตำพอกแผลสดลดการอักเสบจากพิษงูกัด แผลฟกบวม (ใบ)[1]
  8. ใบใช้ตำพอกโรคบวมตามข้อและกล้ามเนื้อ โรคปวดเอว กระดูกหัก กระดูกแตก (ใบ)[1]
  9. ชาวเขาเผ่าแม้วจะใช้ดูกไก่ย่านทั้งต้น นำมาต้มกับน้ำอาบหรืออบไอน้ำบรรเทาอาการชามือ ชาเท้า หรืออัมพาต (ทั้งต้น)[1]
References
  1. หนังสือสมุนไพรพื้นบ้านล้านนา.  (ภาควิชาเภสัชพฤกษศาสตร์ คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล).  “ดูกไก่ย่าน”.  หน้า 125.
  2. โครงการเผยแพร่ข้อมูลทรัพยากรชีวภาพและภูมิปัญญาท้องถิ่นบนพื้นที่สูง, สถาบันวิจัยและพัฒนาที่สูง (องค์กรมหาชน).  “ดูกไก่ย่าน”.  อ้างอิงใน: หนังสือชื่อพรรณไม้แห่งประเทศไทย (เต็ม สมิตินันทน์).  [ออนไลน์].  เข้าถึงได้จาก: eherb.hrdi.or.th.  [23 ธ.ค. 2014].

ภาพประกอบ : www.flickr.com (by Yeoh Yi Shuen), www.qsbg.org

เรียบเรียงข้อมูลโดยเว็บไซต์เมดไทย (MedThai)

advertisement M12

แสดงความคิดเห็น
  • ความคิดเห็นที่เกี่ยวข้องกับการโฆษณาจะไม่ได้รับการเผยแพร่ในทุกกรณี
  • ติดตามข้อมูลข่าวสารผ่านแฟนเพจ
Recommended for you

Disclaimer : บทความที่มีเนื้อหาเกี่ยวเนื่องกับสุขภาพทั้งหมด ทางเว็บไซต์ได้รวบรวมไว้เพื่อเสริมสร้างความรู้ความเข้าใจแก่ผู้อ่านเท่านั้น จึงไม่สามารถนำไปใช้อ้างอิงหรือใช้แทนการวินิจฉัยของแพทย์ได้ หากมีการนำข้อมูลในเว็บไซต์ไปใช้ ทางเว็บไซต์จะไม่รับผิดชอบต่อความเสียหายที่อาจจะเกิดขึ้นได้ โปรดอ่านเพิ่มเติมหน้านโยบายและเงื่อนไขการใช้งานเว็บไซต์

© 2013-2016 MedThai
All Right Reserved.