• icon-facebook
  • icon-twitter
  • icon-google

คนทีสอทะเล สรรพคุณและประโยชน์ของต้นคนทีสอทะเล 12 ข้อ !

POSTED: เวลา 5:20 น. 14 กุมภาพันธ์ 2014, UPDATED: 01 มีนาคม 2016
คนทีสอทะเล

advertisement M10

คนทีสอทะเล

คนทีสอทะเล ชื่อวิทยาศาสตร์ Vitex trifolia subsp. litoralis Steenis (ชื่อพ้องวิทยาศาสตร์ Vitex rotundifolia L.f.)[4],[5] ปัจจุบันจัดอยู่ในวงศ์กะเพรา (LAMIACEAE หรือ LABIATAE)

สมุนไพรคนทีสอทะเล มีชื่อท้องถิ่นอื่น ๆ ว่า คนที (ประจวบคีรีขันธ์), กูนิง (มลายู-นราธิวาส), คนทิสอทะเล คนทิ เป็นต้น[1],[4]

ลักษณะของคนทีสอทะเล

  • ต้นคนทีสอทะเล มีถิ่นกำเนิดในเอเชียไปจนถึงประเทศออสเตรเลีย โดยจัดเป็นไม้เถาเลื้อยไปตามพื้นทรายริมทะเลที่มีความสูงประมาณ 50 เซนติเมตร ลำต้นเป็นสีน้ำตาล เมื่ออายุมากจะมีสะเกดหลุดร่วงออกมา ลำต้นแตกกิ่งก้านสาขามาก กิ่งมักโค้งงอลง ลักษณะโดยทั่วไปของต้นและดอกจะเหมือนกับต้นคนทีสอ แต่จะแตกต่างกันที่ใบ ขยายพันธุ์ด้วยวิธีการใช้เมล็ดและวิธีการตอนกิ่ง ในประเทศไทยจะพบได้มากทางภาคใต้ โดยมักขึ้นทั่วไปตามป่าชายเลย ตามริมน้ำ ลำคลองใกล้ชายทะเล[1],[3],[4],[5]

รูปคนทีสอทะเล

ต้นคนทีสอทะเล

  • ใบคนทีสอทะเล ใบเป็นใบเดี่ยวออกเรียงสลับถี่บริเวณปลายยอด (ซึ่งจะแตกต่างจากใบของคนทีสอที่จะเป็นใบประกอบแบบนิ้วมือ) ลักษณะของใบเป็นรูปรี ปลายใบและโคนใบแหลม ใบมีขนาดกว้างประมาณ 1.5-3 เซนติเมตร และยาวประมาณ 3-6 เซนติเมตร ผิวเป็นใบเรียบ เนื้อใบค่อนข้างหนา ใบเป็นสีเขียวเข้ม หลังใบสีอ่อนจนถึงสีนวล[1],[3],[5]

ใบคนทีสอทะเล

  • ดอกคนทีสอทะเล ออกดอกเป็นช่อแบบแยกแขนงตามปลายกิ่งหรือปลายยอด ช่อดอกยาวประมาณ 6-10 เซนติเมตร ในแต่ละช่อดอกจะประกอบไปด้วยดอกย่อยจำนวนมาก ลักษณะขอดอกมีกลีบเลี้ยงเป็นรูปถ้วย กลีบดอกเป็นหลอดปลายแยกเป็นกลีบดอก 2 ส่วน ส่วนบนมีกลีบ 2 กลับ และส่วนล่างมีกลีบ 3 กลีบ ลักษณะคล้ายกลีบดอกผีเสื้อ กลีบดอกเป็นสีม่วง สีฟ้าอมม่วง หรือสีคราม ดอกมีเกสรเพศผู้ 4 อัน ดอกจะทยอยบานจากโคนช่อเรื่อยไปจนถึงปลายช่อ เมื่อดอกบานเต็มที่แล้วจะมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณเกือบ 1 เซนติเมตร และเมื่อมีดอกดกและดอกบานพร้อมกันทั้งต้นจะดูสวยงามมาก โดยสามารถออกดอกได้ตลอดทั้งปี[1],[3]

ดอกคนทีสอทะเล

รูปดอกคนทีสอทะเล

  • ผลคนทีสอทะเล ผลเป็นผลสดเดี่ยว ผลมีลักษณะกลม ที่ขั้วผลมีกลีบเลี้ยงหุ้มไว้เกือบครึ่งผล ผลเป็นสีเขียวหรือสีม่วง ผลแห้ง ปลายผลมีติ่ง ภายในผลมีเมล็ด[1],[5]

ลูกคนทีสอทะเล

ผลคนทีสอทะเล

สรรพคุณของคนทีสอทะเล

  1. ใบใช้เป็นยาธาตุบำรุงธาตุในร่างกาย (ใบ)[1],[2]
  2. ใบ เถา และรากใช้เป็นยาขับเสมหะ (ใบ,เถา,ราก,ทั้งต้น)[1],[2],[4]
  3. ช่วยแก้ริดสีดวงในลำคอ (เถา)[2]
  4. เถาใช้เป็นยาแก้ลม (ทั้งต้น,เถา)[2],[4]
  5. เถามีสรรพคุณช่วยแก้ตัวพยาธิ (ทั้งต้น,เถา)[2],[4]
  6. รากใช้เป็นยาขับประจำเดือนของสตรี (ราก)[2]
  7. ตำรายาไทยจะใช้รากเป็นยารักษาโรคตับ (ราก)[1]
  8. ใบใช้ต้มกับน้ำอาบ ช่วยแก้โรคผิวหนังผื่นคัน หรือจะทำเป็นแชมพูสระผมหรือหมักผมก็ได้ จะช่วยฆ่าเชื้อรา กลากเกลื้อน ชันนะตุได้ดี หรือจะเอาใบไปดองกับแอลกอฮอล์แล้วกรองเอาแต่น้ำมาไว้ใช้เป็นยาหัวเชื้อ หรือจะนำใบไปสกัดกับน้ำกะทิเคี่ยวทิ้งไว้ประมาณ 6 ชั่วโมง จนได้น้ำมันคนทีแล้วนำมาไปเก็บไว้เป็นหัวเชื้อน้ำมันสำหรับนวดตัว หรือจะเอาน้ำมันใบคนที 1 ส่วน ผสมกับน้ำมันมะรุมอีก 1 ส่วน ใช้เป็นยาหยอดเป็นยารักษาเล็บมือเล็บเท้าที่เป็นเชื้อรา เนื่องจากใบของคนทีสอจะมีกลิ่นหอมและมีน้ำมันหอมระเหยที่มีฤทธิ์ในการฆ่าเชื้อราอยู่ด้วย (ใบ)[1],[2]
  9. ช่วยแก้อาการฟกช้ำบวม (ทั้งต้น,เถา)[2],[4]
  10. ผลใช้เป็นยารักษาโรคเอดส์ (ผล)[2]

ประโยชน์ของคนทีสอทะเล

  1. เนื่องจากเวลาแตกต้นและกิ่งก้านมาก ๆ และเวลามีดอกดกและดอกบานพร้อมกันทั้งต้น จะดูสวยงามมาก จึงนิยมใช้ปลูกเป็นไม้ประดับ ซึ่งในปัจจุบันท่านสามารถหาซื้อมาปลูกได้ที่ตลาดนัดไม้ดอกไม้ประดับสวนจตุจักร โดยจะนิยมนำมาปลูกลงในกระถางตั้งประดับไว้ในที่แจ้ง[3]
  2. ทางภาคใต้นิยมใช้ใบของคนทีสอทะเลมาเป็นส่วนประกอบในการทำขนม โดยเป็นขนมพื้นเมืองเหนียว ๆ แต่ไม่ใช่กาละเม และเป็นสีเขียว ๆ มีรสชาติหวานอร่อยมาก เข้าใจว่าใช้ใบแห้งนำมาบดเป็นผงใช้ทำเป็นขนมคนทีสอ โดยนำใบแห้งไปผสมกับแป้งข้าวเหนียวและน้ำ แล้วนำไปนึ่งจนสุก นำมาหั่นเป็นชิ้น ๆ คลุกกับมะพร้าวขูด น้ำตาล และเกลือ[3],[5]
References
  1. หนังสือสมุนไพรสวนสิรีรุกขชาติ.  “คนทีสอทะเล“.  (คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล).  หน้า 208.
  2. ไทยโพสต์.  “คนที ดูแลสุขภาพผิวรับหน้าร้อน“.  [ออนไลน์].  เข้าถึงได้จาก: www.thaipost.net.  [14 ก.พ. 2014].
  3. ไทยรัฐออนไลน์.  “คนทีสอทะเล ดอกสวย“.  [ออนไลน์].  เข้าถึงได้จาก: www.thairath.co.th.  [14 ก.พ. 2014].
  4. สวนพฤกษศาสตร์สายยาไทย.  “คนทีสอทะเล“.  [ออนไลน์].  เข้าถึงได้จาก: www.saiyathai.com.  [14 ก.พ. 2014].
  5. หนังสือพรรณไม้ป่าชายหาด (มัณฑนา นวลเจริญ). หน้า 27.

ภาพประกอบ : www.flickr.com (by Wayne Cheng, Oriolus84, mingiweng, Ahmad Fuad Morad, judymonkey17, ktsugita)

เรียบเรียงข้อมูลโดยเว็บไซต์เมดไทย (MedThai)

advertisement M12

แสดงความคิดเห็น
  • ความคิดเห็นที่เกี่ยวข้องกับการโฆษณาจะไม่ได้รับการเผยแพร่ในทุกกรณี
  • ติดตามข้อมูลข่าวสารผ่านแฟนเพจ
Recommended for you

Disclaimer : บทความที่มีเนื้อหาเกี่ยวเนื่องกับสุขภาพทั้งหมด ทางเว็บไซต์ได้รวบรวมไว้เพื่อเสริมสร้างความรู้ความเข้าใจแก่ผู้อ่านเท่านั้น จึงไม่สามารถนำไปใช้อ้างอิงหรือใช้แทนการวินิจฉัยของแพทย์ได้ หากมีการนำข้อมูลในเว็บไซต์ไปใช้ ทางเว็บไซต์จะไม่รับผิดชอบต่อความเสียหายที่อาจจะเกิดขึ้นได้ โปรดอ่านเพิ่มเติมหน้านโยบายและเงื่อนไขการใช้งานเว็บไซต์

© 2013-2016 MedThai
All Right Reserved.